صفحه اول | ...... | کتاب |  مقاله | مصاحبه و سخنرانی | يادداشت و نقد | ...... | نقدهای ديگران

حميد شوکت

در باره نويسنده

 

حميد شوکت در سال ١٣٢٧در تهران به دنيا آمد و ١٣٤٦ به آمريکا رفت. او در آن‌جا هنگام شرکت در مبارزاتی که بر ضد جنگ ويتنام شکل گرفته بود به جريان سياسی چپ پيوست و به عضويت در سازمان دانشجويان ايرانی در آمريکا و کنفدراسيون جهانی درآمد. شوکت در آستانه‌ی انقلاب به ايران بازگشت و در پايه‌ريزی جبهه دموکراتیک ملی شرکت کرد و مدتی عضو هيئت تحريريه نشريه‌ی آزادی، ارگان آن تشکيلات بود. او در بازگشت به اروپا چندی با نشريه‌ی نامه جمهوری‌خواهان همکاری داشت و نخستين کتابش که زمينه‌های گذار به نظام تک‌حزبی در روسيه شوروی نام داشت، بيست سال پيش منتشر شد. محرک او درنوشتن این کتاب، ریشه یابی در باورهای تیوریک و تفکر استبدادی و انحصارطلبانه  سوسياليسم اردوگاهی بود که بر انديشه و کردار چپ سنتی در ايران تاثير غيرقابل انکار باقی گذاشته بود. کتاب ديگر شوکت که چند سال بعد تحت عنوان سال‌های گمشده، از انقلاب اکتبر تا مرگ لنين انتشار يافت. ارزيابی همه‌جانبه‌تر نويسنده پيرامون چگونگی شکل‌گيری و رشد انديشه‌های انحصارطلبانه و استبدادی در مارکسيسم روسی و نقش لنين در پايه‌ريزی و تکوين آن به شمار می‌رود. او در بررسی تاريخ جنبش چپ ايران با سه تن از رهبران اين جنبش به گفت‌وگو پرداخت. اقدام به اين نوع گفت‌وگوها و انتخاب اين روش در ارائه و بازبينی رويدادهای تاريخی، بيانی ويژه و قالبی نو در طرح مسايل اجتماعی به شمار می‌آيد که انجام آن در ايران نخستين بار به ابتکار حميد شوکت صورت گرفته است. حاصل اين گفت‌وگوها که انتشار آن هفده سال پيش در کتابی تحت عنوان نگاهی از دورن به جنبش چپ ايران آغاز شد، بررسی گوشه‌هايی از تاريخ جنبش چپ از زبان رهبران آن و تصوير آرمان و توهمی است که سرنوشت کوشندگان اين جنبش را رقم زده است. او علاوه بر اين، به دعوت بنياد تحقيقاتی حزب سبزهای آلمان و بورسی سه ساله از اين بنياد، کتابی نيز پيرامون تاريخ جنبش دانشجويان ايران نوشته است که تحت عنوان کنفدراسيون جهانی، از آغاز تا انشعاب انتشار يافت. اين کتاب تاريخ جنبش دانشجويی ايران در خارج از کشور از سال‌های پس از جنگ دوم جهانی تا آستانه‌ی انقلاب در ايران است. آخرين کتاب حميد شوکت تحت عنوان نگاهی از درون به جنبش چپ ايران، گفت‌وگو با محسن رضوانی اخيراً در آلمان انتشار يافته است. او در حال حاضر مشغول نوشتن کتابی درباره‌ی زندگی احمد قوام (قوام‌السطنه) است.